Blogisch!

Plenaire lezingen of presentaties, ik weet het, horen er nu eenmaal bij. Tenminste als je geen onconferentie organsieert. Je levert interactie in, doordat de werkvorm passiever is. Meestal is er weinig ruimte voor het stellen van vragen.

Wat wil ik daar voor terug? Een boeiende spreker! Met de volgende kenmerken:

• Spreekstijl: iemand die niet monotoon opleest van papier of powerpointbullets, maar afwisselt in klemtoon, tempo en volume. Iemand die oogcontact maakt met verschillende mensen uit het publiek, die humoristisch is zonder de aandacht op zichzelf te vestigen.
• Inhoudelijk: iemand die diepgang brengt, geen open deuren intrapt en me verbaasd. Zijn redeneringen niet uit de lucht laat vallen en argumenten niet baseert op mode-anekdotes.

Soms geef je een spreker het voordeel van de twijfel, een spreker die goed bij het thema past, hoeft nog niet bij mij te passen. Al zou ik maar één keer verbaasd worden! En iets te overdenken hebben dat ik zelf al niet bedacht had …

En op basis van vroegere conferenties, alsjeblieft: géén trendwatchers meer. Ik heb helemaal genoeg van mensen die vertellen dat ‘het gebruik van smartphones’ toeneemt en dat ‘de huidige generatie zo goed kan multitasken’ en dit vertellen alsof het iets nieuws is. De conferenties waar ik kom, zitten over het algemeen vol met bezoekers die op de hoogte zijn van technische ontwikkelingen en in hun eigen organisatie voorop lopen. Het heeft geen zin om ze dan te vermoeien met lijstjes die illustreren: alles meer, alles sneller, alles groter tot we in de techno-hemel zijn.

Maar wat nu als ik live-blog over een keynote die me niet kan boeien of verbazen? Ik merk dat ik dan wel verslag doe, relatief neutraal, maar niet echt beschouwend schrijf. Daarnaast is het tempo bij live-bloggen ook net iets te hoog om een potje te gaan reflecteren. Ik heb wel het voornemen om in de toekomst opbouwend kritischer te schrijven.

Overigens is het vinden van een goede keynote spreker zeker niet makkelijk. Boeiende sprekers die diepgang combineren met een aangename spreekstijl hebben drukke agenda’s. Maar toch…

Het is een beetje egocentrisch, ik weet het. Patsen met je eigen 117 conferentie-tweets.

Ze zijn als volgt gemaakt:

• Downloaden van Archivist.
• Zoeken op hashtag #samboict
• Exporteren naar text (tab gescheiden bestand)
• Importeren in Excel, met tab als scheidingsteken.
• Filteren op username @blogisch

Bij deze:

Bert van Daalen en Eric Jongepier presenteren een try-out of demo van een ‘werkende’ onderwijscatalogus omgeving.

Eric schets de vaagheid van de onderwijscatalogus: het is niet echt zichtbaar, het doet wel veel op de achtergrond, het heeft geen knoppen. Dus hoe leg je het uit? Ontwikkelaars kunnen er nog niet mee aan de slag. Ze hebben daarom een demo gemaakt, zodat je een beter beeld krijgt dan alleen conceptueel. “Ons beeld van hoe een onderwijscatalogus er uit KAN zien.”

De implementatie van de Onderwijscatalogus is op veel instellingen beperkt. Zo zijn koppelingen met logistieke systemen vaak een brug te ver. Eric adviseert ‘modulariteit’.

Bert toont de clickable-demo schermen die het volgende kunnen:

Voor een aanbod-ontwikkelaar:

• Opleidingen opbouwen uit onderdelen door blokjes te slepen of in te vullen.
• Metadata van onderdelen aanvullen door een blokje te openen.
• Wizards die je door het proces van arrangeren helpen.
• Ballenbak-visualisaties geven van een arrangement.
• Producten uit de catalogus verrijken met informatie over de logistiek ervan.

Voor een intaker:

• Voor een deelnemer een ballenbak samen stellen op basis van een standaard-arrangement.
• Blokjes slepen aan de hand van keuzes van een deelnemer.

Voor de begeleider:

• De voortgang op onderdelen op vragen. Dit is gevisualiseerd door de ballen in de bak te kleuren.
• Opnieuw klaarzetten van niet-behaalde onderdelen, door ze te slepen naar de bak die nog gedaan moet worden.

Bert benadrukt, in mijn ogen terecht, het belang van goede visualisaties in de user-interface. Of de metafoor van een ballenbak voor een begeleider een handige is weet ik niet. Tot nu toe kom ik meer signaal-dashboard achtige interfaces tegen. Waar ik blij mee ben is de impuls die het kan geven, aan zowel instellingen als leveranciers.

Het voornemen is nu om het functioneel ontwerp uit de encyclopedie te actualiseren. De demo komt ook beschikbaar.

Jan Pleizier, Jef van den Hurk en David Dekker praten ons bij over de implementatie van OLS van EduArte.

Jan opent met de conclusies:

• Flexibiliseren is eigenlijk slim organiseren.
• Begin eenvoudig, schaal daarna op. Het lijkt me dan wel een uitdaging om de nadelen van inktvlekwerking te voorkomen (wat voor ene team werkt, werkt voor volgende ineens niet).
• Regel onderliggende processen goed.

De ambities van het Hoornbeeck college blijken uit de eisen:

• Ze zijn gèèn onderwijssupermarkt, dus zo richten ze het nog niet in.
• Maatwerk lessen moeten passen binnen een ‘normaal’ rooster.
• Geen grote investeringen.
• Schaalbaar/faseerbaar. Concreet betekent dit dat ze begonnen met Taal/Rekenen.

Jef vervolgt met de 80/20 regel. Als 80% van de onderdelen van een opleiding voor iedereen gelijk zijn, dan hoef je maatwerk alleen maar te regelen voor de 20% van de overige onderdelen. Eenmaal aan de slag bleek dat OLS van EduArte dit en de rest van een aantal logistieke processen kon ondersteunen.

David vertelt: de OLS module ‘dwingt’ je er toe processen af te stemmen. Onder andere door allerlei voortgangsmetrieken te rapporteren:

• Hebben alle studenten hun keus kenbaar gemaakt?
• Hebben alle studiebegeleiders die keuzes geaccordeerd?
• Welke onderdelen gaan daadwerkelijk starten?

Voor mij was dit de eerste keer dat ik ervaringen over OLS hoor. Handig om dat we zelf nog moeten starten met onderwijslogistiek. Al dan niet met deze module van EduArte. Spannend lijkt me dan: flexibiliseren met niet teveel variabelen, terwijl je systeem dat later wel moet kunnen als je er aan toe bent…

Wat ik daarom goed vind is dat ze durven beginnen met ervaring op doen, zonder te wachten op de volmaaktheid van andere systemen (roosters, middelen etc.).

Peter Hollants van AbOvo en Trijntje Kraak geven een presentatie over een inzetplanning-tool.

De aanleiding om hier aandacht aan te geven waren reacties op de kwaliteit van roosters. Daarbij kwam naar voren dat kritisch kijken naar een rooster leuk is, maar het hele proces ervòòr is veel belangrijker, aldus ook de zuchtende roostermakers. Dus ga a.u.b. aan de slag met strategische/tactische personeelsplanning! En alle informatie die daar uit moet komen. Liefst niet in 100 excel bestanden. Dus ging men op zoek naar tooling.

Ze schetst de fases van het project: Analyse, Modelleren, Ontwikkelen, Testen en Implementeren. Tijdens het ontwikkelen lag daarbij de nadruk op SAMEN alles iteratief doen. Hierdoor kon angst bij eindgebruikers (opleidingsmanager) ondervangen worden. Men was bang dat het gebruiken van één systeem ook zou afdwingen dat er op één manier gepland zou worden. Door ze mee te nemen ervaren ze dat het systeem flexibel allerlei manieren van plannen ondersteunt.

Ook leerzaam: wat waren de succesfactoren? Tips van Trijntje:

• Laat leden van het projectteam uit onderwijs komen.
• Stel samen met eindgebruikers functionele eisen op. Ontwikkel en test samen.
• Werk in de volle breedte van de organisatie: alle domeinen waren vertegenwoordigt. Om “Not invented here” syndroom te voorkomen, denk ik.
• Implementeer pas na positieve evaluatie door eindgebruikers.

Peter vervolgt met de puzzelstukjes bij plannen: Curriculum/Docenten/Wensen/Taken/Groepen/Budget. Vervolgens toont hij de informatie die er IN moet (basisgegevens van ruimtes, personeel, etc.) en wat er UIT komt (overzichten voor o.a. roosteraars).

Ik vermoed dat de functionaliteit van de “Inzetplanningstool” op de use case (Triple A) “Tactische planning” zit en voor “Beheren middelen” (mensen ahum). Wat ik herkenbaar vond is het gebruik van excel door managers om de inzet van hun personeel te plannen. En dus per manager een eigen manier van werken met de inzet-informatie. De functionaliteit van deze inzetplanningstool zit dus precies tussen beheren van middelen en daadwerkelijke roosteren in.

Rob Vink van het IVA geeft de keynote “Doelmatigheid” met als ondertitel “Optimaliseren op het kruispunt van belangen”. Hij start met een rondje langs de belangenvelden: deelnemer, arbeidsmarkt, overheid en maatschappij. Het levert allerlei spagaten op die doelmatigheid compliceren. Voorbeelden van spagaten:

• Toegankelijk beroepsonderwijs versus eisen stellen aan startende deelnemers.
• Doelmatig zijn op de schaal van je eigen instelling versus ondoelmatig zijn in de hele regio (macrodoelmatigheid).
• Goedkoper impliceert vaak massa, wat weer brede opleiding betekent, versus de behoeften aan specialisten op de arbeidsmarkt.

Ik had nog nooit gehoord van DEPES, een indeling waarbij je trends op 5 terreinen bekijkt: Demografisch, Economisch, Politiek, Ecologisch en Sociaal. Vervolgens teken je deze in op 4 kwadranten: door steeds 2 assen te analyseren (grote/kleine impact en grote/kleine onzekerheid).

Rob vermeld 3 trendsoorten:

• Versnelling: toepassingen van technologie nemen toe, de waarde van nieuwe informatie neemt steeds sneller af.
• Versnippering: maatwerk, individualisering en toenemende differentiatie.
• Verdichting: systeem- en netwerkintegratie.

De complicerende factor voor onderwijs: Meer en beter onderwijs organiseren met minder publieke middelen.

Rob geeft tips voor informatiemanagers en ICT:

• Breng de buitenwereld naar binnen.
• Ent je informatie op een logistiek onderwijsmodel.
• Zoek naar manieren waarop ICT de 3 V’s ondersteunt!

Èn vul aan met: Verbinding, Vertraging en Verwondering!

Fabrice Mous van Outdare geeft de keynote “Gevangen in de Wolken” over de kenmerken en uitdagingen van cloud-computing.

Het is fijn dat je infrastructuur en applicaties uit de muur komen… Maar wat als je wilt veranderen? Hij citeert “Cloud computing may become the mother of lock-in.”. Waarom?

• Als je wilt veranderen van leverancier, kan je data dan mee?
• Als die data gegenereerd wordt door applicaties, kunnen die dan mee?
• Als je de data mee kan nemen, worden alle relaties dan behouden?

Op alle lagen van cloud-computing kom je vendor lock-in tegen. Zijn er voorbeelden waar het wel gewerkt heeft? Ja: telefonie.
Advies van Fabrice:

• Beslis niet te snel.
• Bepaal je risico’s. Vendor lock-in is een ‘duurzame’ relatie.
• Eenmaal besloten, manage dan de gevolgen van eventuele vendor lock-in. (backup etc.)

Rosemarijn de Groot van ROC Nijmegen geeft een presentatie over veranderingen bij een IT afdeling. Ik ben vooral nieuwsgierig naar de menselijke kant van het verhaal. Ze brengt enkele prikkelende punten naar voren:

• Durf jezelf steeds de vraag te stellen: Doen we de goede dingen? Maken we de juiste keuzes?
• Luister naar kritiek op het groeiende aantal adviseurs.
• Kijk kritisch naar de ratio onderwijs/ondersteuning.
• Ze breekt een lans voor IT medewerkers die erg loyaal zijn aan onderwijs. Maar: laat IT-ers geen dingen doen waar ze niet goed in zijn! Geniet van de talenten van je medewerkers! Juist als ze autistiforme kenmerken hebben. Stop met het lastigvallen van IT-ers met cursussen communicatie.
• Verandertrajecten leiden zelden tot permanente cultuur. Stop ermee de ‘cultuur’ bij ICT’ers bij onderwijsinstellingen te willen veranderen!
• Deel je visie èn geef de tijd om te ‘oefenen’ met beslissingen die een verandering pogen te veroorzaken.
• Hou je niet ALLEEN bezig met het schrijven van Business Cases, projectplannen, SLA’s … Van huwelijkse voorwaarden opzich wordt je huwelijk niet beter. Daarvoor zijn andere dingen nodig…
• Is verzakelijking bevorderlijk voor een afrekencultuur of voor kwaliteitsverbetering?
• Helpt ‘meten-is-weten’ bij de communicatie of het indekken tegen wijzende vingers?

Ze eindigt met “World after Midnight”:

Ernst vertelt dat hij eigenlijk een omhoog gevallen blogger is die toevallig Balkenende en Witteman filmde. Hij werd bij NRC Next aangenomen met een leuke opdracht: maak een krant digitaal en verzin er een verdienmodel bij. Hij noemt ‘State of Play’ als voorbeeld waarin reporters samenwerken, met in dit geval een detective. De koppeling van een nerd aan een oude rot in het vak.

In eerste instantie waren de reacties op de vernieuwde site van NRC negatief. Wat wel liep:

• Live-blogging. En de hoeveelheid nieuws van afgelopen jaar hielp daarbij. Toen de Arabische lente begon, deden ze verslag van alles wat via Al-Jazeera kwam. Ze combineerden dit met eigen experts (oude rot in ‘t vak) en de uitgebreidere artikelen kwamen in de papieren krant. De oude rot is dan niet degene die gaat live-bloggen, maar die wel gevraagd wordt naar commentaar.
• Ze vragen actief om tips. Als je dus als lezer iets interessants hebt, dan bekijken ze dat, schrijven er direct over en verwijzen terug naar die lezer als bron, vooral via twitter.
• Huur een nerd in, maak hem/haar interne PR-medewerker en vertaal de kennis van een oude rot naar het web.

Technisch: ze hebben wel dure contentsystemen de deur uit gedaan. Geheel overgeschakeld op WordPress.
Aangekondigd was dat Ernst niet het verband zou leggen met onderwijs, want dat moeten we zelf doen. Dus…. zouden oudere rotten in het vak binnen onderwijs actief geholpen moeten worden door nerds? Ernst geeft in ieder geval aan dat angst voor nieuwe media altijd verkeerd uitpakt. Ik zie echter wel mogelijkheden in de combi nerd en oude rot binnen onderwijs ….

Rick Ruumpol en Frans van Eekelen presenteren hoe ROC Twente zijn IV ingericht heeft.

Frans onderscheidt 3 lagen: technisch beheer, applicatiebeheer en functioneel beheer. Functioneel Beheer vertegenwoordigt het eigenaarschap van een applicatie en is verantwoordelijk voor een stukje van de informatievoorziening. Algemene uitgangspunten van de IV: betaalbaar, beschikbaar, compleet, tijdig.

Rick vervolgt met de stelling: Informatievoorziening en ICT zijn één ‘dienst’? Mijn mening: NEE!! Waarom? Informatievoorziening ligt in de uitvoering dichtbij functioneel beheer, die voor informatiesystemen gebruik maakt van kernsystemen die in allerlei afdelingen liggen. Dat staat los van ‘harde’ IT. Op architectuur of regieniveau zijn wel mensen nodig die overzicht hebben over het geheel.

Na een relatief lange inleiding komt het ‘meten=weten’ thema naar voren. Samengevat: Balanced Scorecard. Dat wekte toch een aantal interessante vragen op, want prestatie-indicatoren voor een dienstverlenende/ondersteunende dienst, wie bepaalt die? Is dat de klant, of zijn het je eigen doelen? En wanneer is goed, goed? Enkele voorbeelden:

• klanttevredenheid over de communicatie;
• centraal in de informatiedienstverlening staat het onderwijsproces en de deelnemer;
• wijzigingen worden conform architectuur uitgevoerd;
• aanvragen afhandelen binnen de gestelde tijd

De conclusie: ook uit de doelstellingen blijkt dat het steeds minder gaat om techniek en meer om dienstverlening.

Frans Thijssen (ROC de Leijgraaf) praat ons live bij over de onderwijscatalogus en de roostermachine.

De uitgangspunten:

• de deelnemer is de baas van zijn leerproces;
• het onderwijsaanbod wordt geformuleerd in arrangementen en planbare leereenheden;
• mensen en middelen moeten flexibel en breed inzetbaar zijn op grote schaal.

Vanwege deze grote schaal (ontzettend veel leereenheden, deelnemers, medewerkers, ruimtes, middelen) is er gezocht naar een geavanceerde roostermachine die dit alles aan elkaar knoopt én integreert met andere systemen. De technische keus hiervoor viel op EduFlex.
Ook het vastleggen van alle informatie (metadata) hierover is een ontzettend grote klus lijkt me. De beschrijvingen in studiewijzers moesten op zo’n manier herzien worden,  dat eenduidig allerlei kenmerken vastgelegd worden. Daarna wordt het mogelijk om leereenheden aan te bieden in opleidingen die in verschillende sectoren/branches zitten. Dus de opleidingontwerper of -beschrijver moet een soort crebo-agnostische manier van beschrijven hebben volgens mij.
Daarna volgde een demo:
In Edictis werden  selecties gemaakt, deze data word vervolgens doorgezet naar EduFlex. Kies docenten met bepaalde kenmerken en je selectie komt aan in het roosterpakket. Hetzelfde geldt voor studenteninfo, roosterbare eenheden, etc. Het algoritme in EduFlex maakt gebruik van CPSolver, de raketwetenschap of algoritmes die dynamisch een rooster uitspuugt. Dit gaat vervolgens weer retour naar Edictis. Ging live ook goed, zonder handmatige im-/export, met directe koppeling. Respect voor kwetsbare opstelling waarin je open toont hoe je onder de motorkap het geregeld hebt. Voor mij de eerste keer dat ik dit technisch gerealiseerd zie.

Hans Schouten (ROC van Twente) en Carlo van Haren (Winvision) presenteren hoe ze vóór implementatie van een portal nagedacht hebben over visie en een roadmap.

Hun ‘oude’ (2008) portal, dat draaide op Oracle Platform, was ééndimensionaal, aanbodgericht en ‘company generated’. Er tussendoor loopt een Novell –> Microsoftmigratie. Er leefden allerlei wensen op het gebied van teamsamenwerking, documentmanagement en gedeelde opslag.

In plaats van direct iets te kiezen en te installeren, volgde men een andere weg om de langere termijnweg naar een portal te bepalen:

1. Workshops over de vraag: wat is onze visie op een portaal? Wat wil je met teamsamenwerking en documentmanagement? Één van de punten was ook hier AnyTime/AnyWhere/AnyDevice en … AnyPerson in 1-portaal. Dus stakeholders en partners moeten ook toegang hebben tot het portaal. Dit werd geformuleerd in eisen: Wat moet het systeem al in 1 jaar kunnen? Wat in … jaar? De verdere toekomst moest ‘paperless’ voorzien in ‘Enterprise Social Software‘.
2. Tussenbalans
3. Platformkeuze: viel uiteindelijk op SharePoint, omdat het past op hun technische architectuur, er een kenniskring over is samen met andere ROC’s, groot marktaandeel en standaard al veel mogelijk.
4. Presentatie en roadmap: er is juist gekozen voor overlap. Het oude portaal nog even laten bestaan, nieuwe functionaliteit in het nieuwe portaal langzaam invoeren, daarna uitbreiden in gebruikersgroepen (medewerkers/studenten/stakeholders). Het nadeel is logischerwijs tijdelijk 2 portalen. Maar beter dan een big-bang met grote kans op mislukking lijkt me. Hans legt ook de nadruk op ‘Governance’ en dán pas techniek.

Al met al een duidelijk verhaal over alles wat er bij komt kijken, vóór je aan de slag gaat. Nog even de visie van ROC Twente op beroepsonderwijs:

Theo Huibers presenteert met als ondertitel ‘Media, Technologie en Educatie… Drie op een rij’. Hij doet eerst even ‘personal branding’,  waaruit blijkt dat hij een veelzijdig type is (werk voor CITO, hoogleraar Media Interactie enz.)

Over trendbreuken: “Als óf klanten óf technologie óf wet-regelgeving verandert heb je kans op een trendbreuk”. Gefeliciteerd! In onderwijsland veranderen ze alle drie.” Hij illustreert dit met doorlooptijden van nieuwe technologie. Van 0% KPN gebruikers die WhatsApp hebben in 2010 naar 85% in 2011. Van 0 ‘Likes’ in april 2010, naar 1 miljard nu.

“Waarom kunnen instellingen de trends niet bijhouden, terwijl je sommige ontwikkelingen van ver kunt zien aankomen? Pers, muziek, media-industrie konden toch raden waar het heenging?”

Hij geeft 6 generieke redenen aan:

• overzicht kwijt;
• weinig kennis van zaken;
• nauwelijks interesse;
• geen visie;
• oude leidersschapsstijl;
• oude strategie.

Deze spelen volgens Theo ook allemaal in onderwijsland. Vervolgens trekt hij de vergelijking met een televisiedebat tussen Nixon en Kennedy. De impact van media is groter dan ingeschat. Niet alleen in hoeveelheid, ook de vormen van cross-media en mobiele media zijn explosief gegroeid. Hier wordt Theo vervolgens een beetje trendwatcherig en daar ben ik ondertussen een beetje allergisch voor geworden. Geeft verder niets, wat ik er wel uithaal is dat er trends in trends zijn: meer trends, korter durend, sneller komend, complexer, etc.
Trends in Educatie:

Jaap opent de conferentie met de keynote ‘De mogelijkheden zijn ongekend’.  Technisch gezien dan. Idealiter hoeft het onderwijs er ‘alleen maar’ mee te werken… Illustratief vindt hij deze afbeelding.

Hij vervolgt met de ‘gemiddelde docent’:

• die van relatief hoge (49) leeftijd is;
• die een traditionele vooropleiding heeft, dat vooral klassikaal onderwijs stimuleerde;
• die zich de gerespecteerde allesweter voelde;
• die zijn computer niet vertrouwt;
• die grote angst heeft voor moderne, mobiele, technologie;
• die 3 stappen achterloopt op de leerlingen.

Zijn conclusie: we moeten niet alleen techniek vernieuwen, maar ook onderwijzers.
Jaap heeft een intense manier van presenteren, die zeker de aandacht vasthoudt. Hij sloot zelfs af met een lied. Zo’n combinatie spreker/zanger zie je niet veel. Inhoudelijk echter vond ik het verhaal summier en grotendeels bekend. Zeker voor de doelgroep. Ik heb me wel vermaakt.

Ad Geluk en Niels Leijssenaar tonen wat ‘White Label Stagemarkt” is en doet. Kort samengevat brengt ‘t het register met leerplaatsen en de opleidingen bij elkaar en ondersteunt het de BPV matching. Verder integreert het met studentadministratiesystemen, zoals EduArte. De database bevat:

• 230.000 erkende leerbedrijven;
• 400.000 leerplaatsen;
• informatie bij vacatures en leerplaatsen;
• behoefte van bedrijfsleven.

Voorbeelden van vragen die het systeem kan beantwoorden:

Een voorbeeld van functionaliteit die middels whitelabel stagemarkt geboden wordt in EduArte.

Maaike Stam en Mieke van Keulen praten bij over laptops in onderwijs, met als motto ‘Bring your own device’.

We starten met een enquête onder de aanwezigen:

• Hoeveel studenten gebruiken op uw instelling een laptop? 50% bijna niemand, 50% ongeveer de helft….
• Hoeveel docenten maken op uw instelling gebruik van een laptop? 38% bijna niemand, 46% ongeveer de helft, 15% bijna allemaal ….
• Hoe zou u het ambitieniveau van uw instelling willen aanduiden? 40% hoog, 33% gemiddeld, 27% laag …
• Bij ons is er speciale aandacht voor e-didactiek. 29% Ja, 29% Nee, 43% Soms
• Zijn er maatregelen genomen in het kader van de arbowet? 31% Ja, voor medewerkers, 0% Ja, voor studenten, 0% Ja, voor beiden, 69% Nee
• Wordt er binnen uw instelling gebruik gemaakt van uitleenlaptops? 25% Ja, als backup, 25% Ja, voor groepen studenten, 25% Ja, voor docenten, 25% Nee
• Wordt er gebruik gemaakt van ‘Bring Your Own Device’ (als beleid/in de praktijk)? 8% Ja, voor medewerkers, 33% Ja, voor studenten, 8% Voor beiden, 50% Nee.
• Wie krijgt er ondersteuning bij het gebruik van laptops? 0% Studenten, 36% Medewerkers, 36% Beide, 27% Geen ondersteuning
• Welke financiële consequentie heeft de invoering van laptops? 33% Kosten stijgen, 17% Kosten dalen, 50% Kosten blijven gelijk.
• Hoe wordt het betaalbaar gehouden voor studenten? 27% Minder boeken nodig, 0% Studenten krijgen vergoeding, 73% Niets doen, 0% Anders
• Invoering van laptops zorgt voor een verbetering van het onderwijs? 29% Waar, 71% Onwaar

Statistisch natuurlijk niet zo accuraat en gebaseerd op onderbuikgevoel van 30 aanwezigen, maar toch.
Reacties uit de zaal:

Peter Reinders en Rob Zwart (Rabo Nederland) presenteren hun ervaringen met het duurzaam maken van datacenters.

Rob schetst de situatie in 2005: 2500 lokale servers, 50 datacenters, alles verspreid. Het besef ontstond dat banken eigenlijk een marmeren portaal zijn met een PC erachter. Er komt veel kijken bij het ontwerpen van een datacenter: locatie, beveiliging, infrastructuur, duurzaam etc. Daarnaast wilde men boven zeeniveau zitten… Wat ook hielp was dat hun bouwdirecteur een kleine generaal was…

Na de opsomming van alle getallen in vierkante meters en kilowatts vroeg ik me af: leuk, zo’n datacenter bouwen, nodig als bank, maar als onderwijsinstelling? Onze IT infrastructuur is grofweg 50x zo klein, dus als MBO instelling ga je nooit een datacenter zelf bouwen toch? Of zou het rendabel zijn om met meerdere ROC’s één groot datacenter te bouwen en exploiteren? Met alle voordelen van schaalvergroting èn nadelen van uniforme standaardisering … Wat ik er ook uit meeneem: kijk kritisch naar de datacenter ‘foodprint‘ van je eigen instelling!

Nieuw begrip geleerd: “Trias Energetica“. Over de 3 stappen om klimaat-neutraal te worden.

Op alle drie de terreinen toont Rob welke maatregelen ze hebben genomen. Ze hebben daardoor ook een award gekregen.

Renee Musch (ROC Midden Nederland) en Joop Jansen (Sogeti) presenteren het nut van architectuur en de resultaten ervan. De noodzaak van werken onder architectuur ontstond door een verscheidenheid aan processen en systemen. Daarnaast nam het marktaandeel af en daalde de kwaliteit van het onderwijs. Om dit te keren werden enkele strategische ontwikkelingen ingezet:

• Focus: het expliciet vastleggen van doelen en prestaties en deze meten.
• Organieke wijzigingen: van 4 sectoren naar 12 colleges. Deze zitten dichter bij de branche.
• Integrale benadering van onderwijs en bedrijfsvoering, uniforme processen.

De architectuur was van toegevoegde waarde door samenhang en structuur te bieden en een applicatielandschap af te stemmen op de processen. Ook merk je in projecten het nut: de scope en afbakening van verschillende onderwerpen zijn duidelijker.

Joop vervolgt met het gekozen architectuurraamwerk (3x de woordwaarde):

Vervolgens is er, geïnspireerd op de TripleA architectuur, een procesmodel en informatiearchitectuur ontwikkelt. Gedeeltelijk herken ik wel de elementen zoals die in TripleA bekend zijn, de rangschikking is echter anders. Niet helemaal duidelijk wordt waarom er gekozen is voor een afwijkende blauwdruk. Niet dat afwijken erg is, maar ik was juist nieuwsgierig naar het waarom van de gemaakte keuzes. Ik herken wel degelijk het nut van architectuur in projecten. Het bieden van standaarden, kaders en afbakening is goud waard tijdens het schijven van projectplannen. Verder biedt een referentie-architectuur vaak een schets van een gewenste situatie. Het helpt dus ook je roadmap te bepalen.

Dit kun je concreet maken en visualiseren door op een procesplaat een laag te tekenen waarin je aangeeft welke applicatie elk respectieve proces ondersteunt. Je ziet dan ook ‘gaten’ en ‘overlap’ in geboden functionaliteit. Al met al was de presentatie heel herkenbaar, omdat binnen de instelling waar ik zelf werk architectuur zich op dezelfde manier bewezen heeft.

Er kwamen ook nog hiaten in de TriplA architectuur naar voren. Omdat van ‘acquisitie’ of werving van studenten, ‘aanmelden’ en ‘alumnibeleid uitvoeren’ er geen use cases zijn omschreven in de encyclopedie. Ik hoop dat de ervaring van ROC Midden Nederland op dit gebied uiteindelijk bijdraagt aan een uitbreiding van de encyclopedie!

Roy Dusink presenteert hoe ROC Aventus cloud computing gebruikt. Hij opent met de elementen uit het beleidsplan: ‘Zorgen dat het werkt’, stabiliteit, mobiliteit, innovatie, afstemming met onderwijs. Praktisch gezien hebben zij een ‘Microsoft, tenzij… ‘  en ‘In de cloud, tenzij…’ beleid. Enkele concrete doelen:

• 90% van de applicaties zijn in 2012 webbased. Ze zitten nu op 13%.
• Vanaf cursusjaar 2011-2012 heeft elke student verplicht een laptop.

De ervaringen tot nu toe:

• Omdat sectoren zelf cloudservices kunnen afnemen, is ondersteuning een extra aandachtspunt.
• De autonomie in het afnemen van cloudservices verlegt de beheerslast naar het primaire proces.
• De privacy van gegevens waarborgen is moeilijk.
• Monitoring van beschikbaarheid en prestaties vergt aandacht, om zo niet reactief maar proactief regie te kunnen voeren.
• Veel leveranciers staan open voor het ontwikkelen van webservices. Tegelijk staat dat de snelle implementatie van cloudservices in de weg. Dienst afnemen kan morgen, koppelingen via webservices ontwikkelen kost maanden…
• Leg vroeg de nadruk op beveiliging, vooral als je te maken hebt met koppelingen tussen je eigen instelling en meerdere leveranciers.
• De benodigde expertise is erg hoog.

Zelf vind ik hun doelen ambitieus, maar actueel! Roy schetst verder hoe zijn ICT afdeling van karakter verandert:

• Het beheermodel verandert. De harde techneuten zijn minder nodig, functioneel beheerders en contractmanagers des te meer.
• Meer regievoering op SLA’s, schaalbaarheid en dataportabiliteit. Sommige cloudleveranciers bieden geen SLA of zijn niet schaalbaar. Laat staan dat ze om kunnen gaan met je eigen ‘exit-strategie’ (Als je afscheid neemt van de leverancier, krijg je je data dan op een goede manier mee?).
• Werken onder architectuur.

Roy vraagt ook iets terug: Is er binnen saMBO~ICT ruimte om samen te werken op het gebied van generieke webservices en het bewaken van standaarden? Men heeft toch het gevoel zelf het wiel te moeten uitvinden en de expertise is schaars. De ondertoon was, terecht, een dringende oproep…

Harry Abels (IAA Architecten) vertelt over de historie van ‘de Gieterij’, waar ROC van Twente gehuisvest is. Hoe het transformeerde van industrieel complex (ijzergieterij) naar openbare ruimte en onderwijsinstelling. Dit illustreert gelijk één van de belangrijkste aspecten van duurzaamheid: Iets opnieuw gebruiken, voor een ander doel.

Samengevat is De Gieterij het oude skelet en dak van de oude ijzergieterij, met daar omheen en erin geschoven, een nieuw gebouw. Binnen zie je nergens radiatoren, de warmte verspreid zich overal via de vloeren. Er staan 8 ‘zonneschoorstenen‘ op het dak. Hierin warmt lucht op, stijgt op en zuigt elders in het gebouw verse lucht aan. De muren zijn niet dragend, alleen de kolommen. Hierdoor zijn ruimtes relatief makkelijk anders in te delen en toe te passen.

Harry geeft aan dat er voor architecten een grote uitdaging ligt in de IT infrastructuur. Dataverkeer, netwerk, stroom, de behoefte in gebouwen hieraan nemen nog steeds toe. Uiteindelijk is dit niet meer betaalbaar aan te leggen. N.a.v. een vraag uit de zaal blijkt dat IT nooit bij bouwvergaderingen aanwezig is. Daardoor heb je vaak gebouwen die erna moeilijk zijn te vullen met een draadloos netwerk (blackspots met slechte wifi ontvangst). Harry onderkent de noodzaak dat ICT aanwezig is bij bouwteams.

Ook schetst hij de uitdagingen binnen onderwijs. Sommige ideeën over flexibilisering zijn in de praktijk moeilijk te realiseren. Uiteindelijk is het wel ‘het mooiste ROC van het jaar‘ geweest!

Omdat beelden meer zeggen: